Μασάι: Οι ατρόμητοι πολεμιστές και κτηνοτρόφοι, η πιο διάσημη φυλή στην Αφρική

Ο Νίκος Μπαμπανίκας παρουσιάζει μια σειρά φωτογραφιών από την επίσκεψή του στην Κένυα σε ένα χωριό των Μασάι στο Εθνικό Πάρκο Masai Mara και σε ένα χωριό στην Τανζανία κοντά στον κρατήρα του Ngorongoro που βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Πάρκο Serengeti. Όπως μας λέει «Οι Μασάι (Masai) με τα εντυπωσιακά κόκκινα καρό ρούχα, τα οποία προέρχονται από την Σκοτία, είναι ένα δημοφιλές θέαμα, για όσους ταξιδεύουν ή συμμετέχουν σε σαφάρι στα διάσημα εθνικά πάρκα της Τανζανίας και της Κένυας».

Ο λαός των Μασάι 

Οι ψιλόλιγνοι Μασάι είναι νομαδικός λαός και η επιβίωση τους εξαρτάται από τα ζώα που εκτρέφουν. Κυρίως αγελάδες, αλλά και κατσίκια και πρόβατα. Βασική τους τροφή αποτελεί το κρέας, το γάλα αλλά και το αίμα της αγελάδας. Αφού τρυπήσουν το λαιμό της αγελάδας ρουφάνε το αίμα και στην συνέχεια με λίγη λάσπη κλείνουν την πληγή για να επουλωθεί.

Προέρχονται από την κοιλάδα του Νείλου, το σημερινό Σουδάν, που ήταν η αρχική τους κοιτίδα. Ανήκουν στις Νειλωτικές φυλές όπως και οι συγγενικές τους φυλές Samburu και Turkana και μιλούν τις λεγόμενες Νειλωτικές γλώσσες. Μετανάστευσαν νότια περίπου το 1500 μ.Χ. και έφτασαν στην περιοχή που ζουν σήμερα τον 17ο και 18ο αιώνα. Είναι μια μεγάλη λουρίδα γης στην παραμεθόρια περιοχή της Κένυας και της Τανζανίας. Μια περιοχή όπου βρίσκονται και τα πιο διάσημα πάρκα για σαφάρι: το Serengeti, το Ngorongoro, το Amboseli και το Masai Mara.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες φυλές στην Κένυα και την Τανζανία, οι Μασάι έχουν διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό τις παραδοσιακές συνήθειες διαβίωσης τους και είναι οργανωμένοι σε πατριαρχικές κοινωνίες με τους γεροντότερους να έχουν τον κύριο ηγετικό και αποφασιστικό ρόλο. 

Οι κτηνοτρόφοι Μασάι 

Η ζωή τους είναι συνυφασμένη με την κτηνοτροφία, με την εκτροφή βοοειδών. Ζουν νομαδικά αφού με τα κοπάδια τους διανύουν μεγάλες αποστάσεις για να βρουν τροφή και νερό όπως και τα άγρια ζώα της Αφρικής. Συμβιώνουν αλλά και τα κυνηγούν. Ως μέρος της άγριας πανίδας της Αφρικής, βρίσκονται σε ένα συνεχή πόλεμο διεκδικώντας τροφή και νερό για να επιβιώσουν. 

Τα κοπάδια και ο αριθμός των ζώων που εκτρέφουν είναι ένδειξη πλούτου και δύναμης. Οι Μασάι πιστεύουν ότι όλα τα βοοειδή που υπάρχουν επάνω στη γη τούς ανήκουν. Αυτά τα κοπάδια πιστεύουν ότι τους τα έδωσε ο μεγάλος θεός Νγκάι. Σύμφωνα με τον μύθο στην αρχή ο Θεός είχε τρεις γιους και στον καθένα έδωσε ένα δώρο. Ο πρώτος γιος πήρε ένα βέλος για να κυνηγάει, ο δεύτερος πήρε μια τσάπα για να καλλιεργεί και ο τρίτος πήρε ένα ραβδί για να βόσκει τα γελάδια. Λένε ότι αυτός ο τελευταίος γιος έγινε ο πατέρας του έθνους των Μασάι. Μολονότι και άλλες φυλές έχουν βοοειδή, οι Μασάι πιστεύουν ότι ουσιαστικά αυτά τα ζώα τούς ανήκουν. 

Για να προστατευτούν οι ίδιοι και τα κοπάδια τους από τα άγρια ζώα, χτίζουν απλές καλύβες από κλαδιά, ξύλα, στάχια και φύλα ενώ η λάσπη είναι ένα μίγμα από χώμα και κοπριά αγελάδων. Εξωτερικά κατασκευάζουν έναν προστατευτικό φράκτη από ξηραγκαθιές.

Οι πολεμιστές Μασάι 

Καθώς το αγόρι Μασάι μεγαλώνει, είναι έτοιμος για την πιο σημαντική περίοδο της ζωής του να  γίνει  πολεμιστής.

Η περίοδος αυτή ξεκινά από την ηλικία των δώδεκα ετών. Η δοκιμασία και η μύηση είναι μια μεγάλη τελετή, στην οποία κεντρικό ρόλο έχει η περιτομή. Στη διάρκεια της περιτομής ο μελλοντικός πολεμιστής δείχνει το θάρρος του, αφού η όλη διαδικασία γίνεται χωρίς κανένα είδος αναισθησίας. Στη συνέχεια θα ζήσει έξω από το χωριό με μια ομάδα συνομηλίκων όπου θα ακολουθήσει μια σειρά τελετών και εκπαίδευσης ώστε να μάθει να υπερασπίζεται τον εαυτό του, το χωριό και τα κοπάδια. Η περίοδος αυτή φτάνει τα 10 χρόνια.

Στο τέλος της ο νέος για να αναγνωριστεί ως πολεμιστής έπρεπε να σκοτώσει ένα λιοντάρι έχοντας ως όπλο μόνο ένα δόρυ. Με το κατόρθωμα αυτό κατάφερνε να προαχθεί στους ανώτερους πολεμιστές που τους επιτρέπεται να επιστρέψουν στο χωριό. Σήμερα, η δολοφονία ενός λιονταριού είναι παράνομη, και έτσι επιλέγεται η θανάτωση ενός βουβαλιού. 

Μια φυλή που ζει με τον δικό της παραδοσιακό τρόπο 

Κάθε άντρας Μασάι έχει δικαίωμα να παντρεύεται 7 ως και 10 γυναίκες. Για να παντρευτεί προσφέρει, σαν προίκα, στην οικογένεια της γυναίκας μια ή περισσότερες αγελάδες! Επομένως όσο περισσότερες αγελάδες έχει στην κατοχή του, τόσο περισσότερες γυναίκες μπορεί να παντρευτεί και προφανώς τόσο πιο ισχυρός είναι στην κοινωνία των Μασάι.

Η δύναμή τους εξαρτάται όχι μόνο από τις αγελάδες αλλά και από πόσα παιδιά αποκτούν. Υπάρχει όμως και πολυανδρία ταυτόχρονα. Μια γυναίκα παντρεμένη μπορεί να δέχεται και άλλους άντρες στην καλύβα της και τα παιδιά, που ίσως προκύψουν, μεγαλώνουν μαζί με τα «νόμιμα», χωρίς διακρίσεις.

Η ενδυμασία τους είναι τα μαύρα ρούχα, αλλά και καρό με έντονα χρώματα, ενώ δεν κόβουν τα μαλλιά τους. Τους αρέσουν τα κοσμήματα τα οποία φτιάχνουν οι ίδιοι. Οι γυναίκες φορούν εντυπωσιακά δημιουργήματα από χάντρες στο κεφάλι στο λαιμό και στα χέρια τους. 

Ο πιο εντυπωσιακός χορός τους είναι αυτός που οι πολεμιστές στέκονται σε ένα ημικύκλιο και πηδούν πάνω-κάτω ένας, ένας στη σειρά προς το κέντρο. Δημιουργείται έτσι η εικόνα πανύψηλων ανίκητων πολεμιστών. 

Ένα άλλο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι οι φωνές και οι κραυγές τους.  Μιμούνται φωνές ζώων και είναι χαρακτηριστικός ο πολύ χαμηλός ήχος μουγκρίσματος που ακούγεται ενώ χορεύουν. Αν συμμετέχεις σε έναν τέτοιο χορό είναι μια πολύ ξεχωριστή εμπειρία.

Αν βρεθείτε στην Κένυα ή την Τανζανία, μια επίσκεψη σε ένα χωριό Μασάι θα είναι πραγματικά μια ξεχωριστή εμπειρία και σας δώσει μια εικόνα για τις συνθήκες διαβίωσης και τις πατροπαράδοτες συνήθειες αυτής της φυλής. Οι επισκέψεις αυτές είναι και μια νέα πηγή εισοδήματος για τους Μασάι. 

 

 

 

 

 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Ο καιρός στην Πιερία

Πρωτοσέλιδα

Πρόγραμμα τηλεόρασης