Τι θα γινόταν αν μία από τις πιο ισχυρές αρχές επιβολής του νόμου στην Ευρώπη λειτουργούσε, αθόρυβα, ένα σύστημα ανάλυσης δεδομένων για ποινικές έρευνες, εκτός των κανόνων που υποτίθεται ότι τη διέπουν;
Και τι θα γινόταν αν αυτό το σύστημα χρησιμοποιούνταν για την πρόσβαση και ανάλυση ιδιαίτερα ευαίσθητων δεδομένων — όπως αρχεία τηλεφωνικών επικοινωνιών, ταυτοποιητικά έγγραφα, οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες γεωεντοπισμού — ανθρώπων που δεν έχουν ποτέ θεωρηθεί ύποπτοι για κάποιο έγκλημα;
Αυτό είναι ένα από τα βασικά ευρήματα της νέας διασυνοριακής πολύμηνης έρευνας του Solomon, σε συνεργασία με το CORRECTIV (Γερμανία) και το Computer Weekly (Ηνωμένο Βασίλειο).
Βασισμένη σε διαρροές ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, εσωτερικές αναφορές που αποκτήθηκαν μέσω αιτημάτων πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα (FOI) και μαρτυρίες πρώην αξιωματούχων, η έρευνά μας αποκαλύπτει:
- Ένα «σκιώδες» πληροφοριακό περιβάλλον, που λειτουργούσε παράλληλα με τις επίσημες βάσεις δεδομένων της Europol, ως μια ξεχωριστή υποδομή επεξεργασίας δεδομένων.
- Περίπου το 99% των επιχειρησιακών δεδομένων της Europol αποθηκευόταν και υποβαλλόταν σε επεξεργασία σε αυτό το παράλληλο σύστημα, χωρίς βασικές εγγυήσεις ασφάλειας και προστασίας δεδομένων που απαιτεί το ευρωπαϊκό δίκαιο.
- Δεν υπήρχε αξιόπιστη καταγραφή του ποιος είχε πρόσβαση, ποιος τροποποιούσε ή διέγραφε δεδομένα, υπονομεύοντας τη βασική λογοδοσία.
- Το σύστημα εξελίχθηκε στο κύριο περιβάλλον ανάλυσης μεγάλης κλίμακας για την Europol, περιλαμβάνοντας και δεδομένα που η υπηρεσία δεν είχε νομικά το δικαίωμα να διατηρεί.
- Ενδείξεις ότι τμήματα αυτής της υποδομής δεν είχαν γνωστοποιηθεί πλήρως στον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, την κορυφαία ευρωπαϊκή αρχή προστασίας δεδομένων — συμπεριλαμβανομένου ενός μυστικού εργαλείου γνωστού εσωτερικά ως «Pressure Cooker».
Ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες συνθήκες αυξάνουν τον κίνδυνο άτομα να συνδεθούν εσφαλμένα με εγκληματική δραστηριότητα, με πιθανές συνέπειες για τα δικαιώματά τους, την ελευθερία των μετακινήσεών τους και τη ζωή τους.
Σε απάντηση σε ερωτήματα που θέσαμε στο πλαίσιο της έρευνας, η Europol χαρακτήρισε τα ευρήματα «παραπλανητική παρουσίαση των γεγονότων» και υποστήριξε ότι ενήργησε σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο και με διαφάνεια απέναντι στους εποπτικούς μηχανισμούς.
Ωστόσο, η κλίμακα όσων αποκαλύπτουμε – αθέμιτες πρακτικές που αφορούν τεράστιους όγκους προσωπικών δεδομένων – δεν είχε γίνει γνωστή στο κοινό μέχρι σήμερα.
Και αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα, σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να επεκτείνει τις αρμοδιότητες της Europol, δίνοντάς της περισσότερους πόρους και μεγαλύτερο ρόλο στην αστυνόμευση που βασίζεται στα δεδομένα σε όλη την Ευρώπη.
Διάβασε ολόκληρη την έρευνα 👉 εδώ.
Μέχρι την επόμενη φορά,
Λυδία Εμμανουηλίδου,
Δημοσιογράφος, Solomon
