Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας σχετικά με τη φερόμενη ανακάλυψη του τάφου της Ολυμπιάδας

??????????????????????????????????????????????????????????

Το τελευταίο διάστημα επανήλθε μέσω δηλώσεων και συνεντεύξεων, τόσο στον έντυπο όσο και στον ηλεκτρονικό τύπο, η διατύπωση της άποψης σύμφωνα με την οποία ο γνωστός στην έρευνα, από το 1861, ως Μακεδονικός τάφος Κορινού Α, ή αλλιώς τάφος του Heuzey, από το όνομα του αρχαιολόγου που τον ανακάλυψε, ταυτίζεται με τον τάφο στον οποίο ετάφη η Ολυμπιάδα, μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Πρόκειται για τον τάφο που κάλυπτε ο μεγαλύτερος από τους δύο τύμβους που βρίσκονται στην περιοχή του Κορινού, εκατέρωθεν της εθνικής οδού. Ο τάφος Α βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της εθνικής οδού και είχε συληθεί ήδη από την αρχαιότητα. Το μνημείο χρονολογείται, όπως και η πλειονότητα των μακεδονικών τάφων, στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ.

Το συγκεκριμένο μνημείο έτυχε διαδοχικών χρηματοδοτήσεων αρχής γενομένης από τη δεκαετία του 1990 στο πλαίσιο των Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων, μέσω των οποίων πραγματοποιήθηκε καθαρισμός και ανασκαφή στην είσοδο και στο εσωτερικό του τάφου. Στα τέλη της ίδιας δεκαετίας, με χρηματοδότηση από το Β΄ ΚΠΣ, πραγματοποιήθηκε αναστήλωση της πρόσοψης του μνημείου και κατασκευή μεταλλικού στεγάστρου στην είσοδό του. Στη συνέχεια το μνημείο εντάχθηκε στο έργο «Συντήρηση, Διαμόρφωση και Ανάδειξη Μακεδονικών Τάφων Πιερίας (ΕΣΠΑ 2007-2013)» στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας, εργασίες χάραξης διαδρομής επισκεπτών, συντήρησης μεταλλικού στεγάστρου προστασίας των μνημείων, κατασκευής περίφραξης, φυτεύσεις, κατασκευής δικτύου ύδρευσης – άρδευσης και διευθέτησης ομβρίων, τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και εγκατάσταση ηλεκτροφωτισμού. Από την παράδοση του έργου το 2015, ο αρχαιολογικός χώρος είναι επισκέψιμος σε καθημερινή βάση, πλην Σαββάτου, ενώ πραγματοποιούνται και εκπαιδευτικές δράσεις.

Πρόκειται δηλαδή για ένα μνημείο, γνωστό στην έρευνα εδώ και 160 χρόνια, το οποίο η Πολιτεία φρόντισε και ανάδειξε, όπως αρμόζει σε τέτοια μνημεία. Εν τούτοις, δεν είναι το μοναδικό του είδους στην περιοχή. Όπως ήδη προαναφέρθηκε, στην απέναντι πλευρά της εθνικής οδού υπάρχει αντίστοιχο, ενώ στην ευρύτερη περιοχή της βόρειας Πιερίας, όπου εντοπίζεται η αρχαία Πύδνα, έχουν ανασκαφεί συνολικά πέντε μακεδονικοί τάφοι.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας και το Υπουργείο Πολιτισμού ασχολήθηκαν με το θέμα της φερόμενης ανακάλυψης του τάφου της Ολυμπιάδας ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019, όταν ο βουλευτής κ. Κυριάκος Βελόπουλος, κατέθεσε στη Βουλή Ερώτηση με αριθμό πρωτοκόλλου 2672/17.12.2019 με θέμα: «Ανακάλυψη του τάφου της Ολυμπιάδος, μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου στον Κορινό Πιερίας». Η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη με την ΥΠΠΟΑ/ΑΤΝΕΚΕ/703433/1891/10.01.2020 Απάντηση, δήλωσε ότι όπως «η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας διευκρινίζει, απόψεις οι οποίες διατυπώνονται εκτός της επιστημονικής κοινότητας, ήτοι επιστημονικών συνεδρίων, έγκυρων επιστημονικών περιοδικών κ.λπ., ώστε να αποτελέσουν αντικείμενο επιστημονικής κριτικής, παραμένουν προσωπικές».

???????????

Ωστόσο, καθώς το θέμα επανέρχεται, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας θα ήθελε, σε συνέχεια των ανωτέρω, να διευκρινίσει τα εξής:

1. Η διατύπωση μιας επιστημονικής πρότασης, δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και ορθή, όσο θελκτική και αν φαίνεται, και όσο σίγουρος και αν εμφανίζεται αυτός που την διατυπώνει.

2. Οι επιστημονικές απόψεις δεν επιβάλλονται ούτε μέσω των Κοινοβουλίων, ούτε μέσω του τύπου. Η επιστημονική κοινότητα είναι αυτή που αποδέχεται, απορρίπτει ή αγνοεί προτάσεις, ανάλογα με την εγκυρότητα και την τεκμηρίωσή τους. Η αρχαιολογία του ελληνικού χώρου αποτελεί, ευτυχώς, πεδίο παγκόσμιου ενδιαφέροντος. Για τον λόγο αυτό διοργανώνονται συνεχώς συνέδρια και εκδίδονται ανάλογα περιοδικά, όπου ειδικοί παρουσιάζουν ανακοινώσεις και δημοσιεύουν άρθρα, διαδικασίες που υφίστανται συνεχή κριτική. Η καταξίωση μιας άποψης είναι μία συνεχής πορεία που γίνεται φανερή από τη συχνότητα με την οποία οι άλλοι ερευνητές παραπέμπουν σε αυτήν, και η οποία βέβαια παραμένει πάντα επισφαλής, καθώς νέα δεδομένα ανατρέπουν τις χθεσινές βεβαιότητες. Με δυο λόγια, οι επιστημονικές απόψεις δεν επιβάλλονται στους άλλους, οι άλλοι τις αποδέχονται.

3. Τέλος, θα θέλαμε να τονίσουμε αυτό που για την επιστημονική κοινότητα αποτελεί κοινό τόπο, αν και όχι πάντα για το ευρύ κοινό: Η επιστήμη διακονείται από τους ειδικούς.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας Ιούλιος 2021