Εορτασμός Εθνικής Αντίστασης – Η ομιλία του προέδρου Σ.Ε.Α.Ν. Πιερίας Μιχαήλ Φαργκάνη

Η τεσσαρακοστή τέταρτη επέτειος του εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης (1941-1944) πραγματοποιήθηκε και φέτος στην Κατερίνη, με επίσημη δοξολογία στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος και κατάθεση στεφάνων στο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης, επί του Δημοτικού Κήπου Κατερίνης.
Εορτάστηκε μια ιστορική επέτειος η οποία νοηματικά εκφράζει και υπογραμμίζει την αναγκαιότητα της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της απόδοσης τιμής στους αγωνιστές. Επιπρόσθετα αποσκοπεί στο να επικαιροποιεί το χρέος των Ελλήνων απέναντι στο παρελθόν και στην ευθύνη όλων μας για το σήμερα και το αύριο.
Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών ν. Πιερίας (Σ.Ε.Α.Ν.Π.) Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ. Μιχαήλ Φαργκάνης.

Η ομιλία του κ. Φαργκάνη
Η Ημέρα Πανελλαδικού Εορτασμού της Εθνικής Αντίστασης καθιερώθηκε με τον Νόμο 1582/1982 και γιορτάζεται κάθε χρόνο κανονικά στις 25 Νοεμβρίου, σε ανάμνηση της ανατίναξης της Γέφυρας του Γοργοποτάμου .Βέβαια μεταφέρεται όπως σήμερα στην πλησιέστερη Κυριακή.
Η εθνική αντίσταση είναι ένα μεγάλο θέμα της νεότερης ιστορίας μας. Και δύσκολο για τον σύγχρονο ιστορικό.
Γι’ αυτό επιθυμώ να πω δυο λόγια για την σημερινή ημέρα μνήμης ως ιστορικός.
Αποτελεί περίπλοκο και δύσκολο θέμα για τους ιστορικούς, για δύο λόγους:
Πρώτον διότι οι μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις που ανέλαβαν το δύσκολο έργο της φθοράς στον εχθρό και κατακτητή, είχαν ένα σαφές πολιτικό πρόσημο και μια ιδεολογική κατεύθυνση με αποτέλεσμα από το 1943 να βρίσκονται σε μόνιμη αντιπαλότητα με διακύβευμα τον έλεγχο της χώρας μετά την αποχώρηση των κατακτητών.
Δεύτερον διότι μετά την αποχώρηση των Γερμανών ακολούθησε ο καταστροφικός εμφύλιος που αμαύρωσε τα επιτεύγματα και τις θυσίες των Ελλήνων αντιστασιακών.
Έτσι στη συλλογική εθνική συνείδηση αυτές οι δύο χρονικές περίοδοι διαμορφώθηκαν περίπου ως συνέχεια η μία της άλλης ενώ φυσικά πρόκειται για δυο ξεκάθαρες και διαφορετικές εμπόλεμες φάσεις της ιστορίας του λαού μας.
Οι περισσότεροι όμως Έλληνες αντιστασιακοί, μετά την αποχώρηση των δυνάμεων του άξονα και την απελευθέρωση της Ελλάδας, κουρασμένοι και ταλαιπωρημένοι από τα 4 χρόνια πολέμου επέστρεψαν στα χωριά και τις εργασίες τους.
Όσοι ασχολούμαστε με την ιστορία ξέρουμε τι συνέβη , αλλά η ελληνική κοινωνία δεν είναι ακόμη έτοιμη να δεχτεί και να κατανοήσει τις αιτίες, τα γεγονότα και τα αποτελέσματα αυτής της περιόδου και εδώ σήμερα επιτελούμε αφιέρωμα μνήμης και δεν κάνουμε ιστορικό συνέδριο.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τα απλά και σαφή: Εθνική αντίσταση είναι η με οποιονδήποτε τρόπο αντίδραση του κάθε Έλληνα σε οποιονδήποτε εχθρό της πατρίδας είτε επιτιθέμενο στα σύνορα είτε κατακτητή με έναν και μόνο σκοπό: Την εκδίωξη ή εξόντωσή του και την αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας της πατρίδας. Εξάλλου αυτό ορκιζόμαστε όταν κατατασσόμαστε στον Ελληνικό Στρατό. Και αυτό εν προκειμένω έγινε από τις πρώτες μέρες που οι Δυνάμεις του Άξονα κατέκτησαν την πατρίδα μας.
Είτε οργανωμένα σε αντάρτικες ομάδες είτε μεμονωμένα είτε ανοργάνωτα και περιστασιακά.
Ξέρετε, η ελληνική γλώσσα είναι ξεκάθαρη: Εθνική αντίσταση.


Όποιος Έλληνας και Ελληνίδα αντέδρασε, με τον οποιονδήποτε τρόπο και προκάλεσε έστω και την παραμικρή φθορά στα κατοχικά στρατεύματα, έχοντας αποκλειστικά σαν κίνητρο την εκδίωξή τους και την απελευθέρωση της πατρίδας, ανήκει αυτόματα στον εθνικό πάνθεον.
Τις μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις και το σημαντικότατο έργο τους το γνωρίζουμε – έχει καταγραφεί και αποδίδουμε τιμή στις θυσίες τους στην σημερινή μας εκδήλωση, αλλά δεν θα μιλήσω για αυτό το θέμα.
Θέλω να θυμίσω σε όλους μας την αντίσταση του καθημερινού απλού Έλληνα. Του Έλληνα στρατιώτη που με τον Λόχο του δέχτηκε την πρώτη επίθεση τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου του 40, του Έλληνα πολίτη – οπλίτη που περπάτησε αμέτρητα χιλιόμετρα μέσα στο κρύο και το χιόνι νηστικός και παγωμένος για να υπερασπίσει άλλη μία γραμμή του μετώπου, που κατέλαβε το ύψωμα 731, που κράτησε εξουθενωμένος τα οχυρά της γραμμής Μεταξά και που υποχρεώθηκε να παραδώσει τον οπλισμό του και να επιστρέψει απογοητευμένος στο χωριουδάκι του τον Απρίλιο του 41. Η πλειονότητα αυτών των αφανών Ελλήνων στρατιωτών και Αξιωματικών δημιούργησαν τους πυρήνες της Αντίστασης. Σύντομα οργανώθηκαν και πλαισιώθηκαν και από πολίτες γυναίκες και άντρες και στα μεγάλα αστικά κέντρα δημιουργώντας ένα φονικό δίκτυο φθοράς των Ναζί.
Πενθούσαν για τους συντρόφους που έχασαν στα Αλβανικά βουνά, γύρισαν πίσω με τραύματα και κρυοπαγήματα, βρήκαν τα χωράφια παρατημένα, ήταν κουρασμένοι, υποσιτίζονταν. Γιατί άραγε μπήκαν και πάλι σε περιπέτειες με μεγάλο κίνδυνο για την ζωή τους; Γιατί, αφού πολλές φορές στάθηκαν τυχεροί και γλύτωσαν, γιατί συνέχισαν να κυνηγούν τον θάνατο; Όπως αποδείχτηκε, διότι δεν δέχτηκαν ποτέ ότι οι κατά πολύ υπέρτερες δυνάμεις του Άξονα επικράτησαν και πέρασαν τα σύνορα. Διότι δεν θεώρησαν ποτέ τους εαυτούς τους κατακτημένους. Διότι αντελήφθησαν – και σωστά- ότι η κατάσταση ήταν προσωρινή και οι Γερμανοί είναι ξένοι και κάποια στιγμή θα φύγουν. Και διότι είχαν ταυτότητα. Ελληνική, καθαρή συνειδησιακή ταυτότητα που τους κράτησε στις άπειρες δυσκολίες της εποχής εκείνης. Και η ταυτότητα αυτή διαμόρφωσε, όταν ήρθε η ώρα, τη μοναδική ανθρώπινη αξία που μπορεί να στηρίξει στα δύσκολα και τον πιο ταλαιπωρημένο άνθρωπο, την αξία της αξιοπρέπειας.
Από τις πρώτες θαρραλέες ομιλίες αξιωματικών και πολιτών σε παρέες –σπίτια και πλατείες των χωριών, όπως η αξέχαστη ομιλία του έφεδρου ανθυπολοχαγού Αλέξανδρου Διαμαντόπουλου στο Λιτόχωρο την Άνοιξη του 41, ενέργεια την οποία πλήρωσε με την ζωή του – από τις κλοπές τροφίμων από τα Γερμανικά φορτηγά, τις παραπλανήσεις των περιπολιών που έψαχναν τους αντάρτες, την απόκρυψη και διαφυγή των συμπολιτών μας Εβραίων που κινδύνευαν με μεταφορά και εγκλεισμό στο Άουσβιτς, από την απόκρυψη όπλων και πυρομαχικών , έως την μαζική διαμαρτυρία στην Αθήνα εναντίον των Γερμανών κατακτητών που πραγματοποιήθηκε στις 22 Ιουλίου 1943, με τη συμμετοχή 400.000 διαδηλωτών ενάντια στην επέκταση της βουλγαρικής ζώνης κατοχής στη Μακεδονία και τη Θράκη, όλα αυτά συνιστούν την ανοργάνωτη και αυθόρμητη Ελληνική Εθνική Αντίσταση 41-44. Σε κάθε χωριό και σε κάθε ελληνική πόλη υπήρξαν Έλληνες που συνεχώς έβρισκαν τρόπους να δυσκολέψουν την λειτουργία των Γερμανικών στρατευμάτων.
Και το αποκορύφωμα, θεωρώ, του πνεύματος αντίστασης ήταν η στάση των απλών καθημερινών Ελλήνων μπροστά στον θάνατο. Οι Ναζί είχαν ως πάγια τακτική την επιβολή θανατικής ποινής ανεξέλεγκτα σε αθώους και μη ως αντίποινα για κάθε ενέργεια των ανταρτικών οργανώσεων. Εκτελέστηκαν Έλληνες που δεν είχαν αναμιχθεί σε τέτοιου είδους ενέργειες. Στην πλειονότητά τους στάθηκαν περήφανα απέναντι στις κάνες των Γερμανικών όπλων. Υπάρχουν φωτογραφίες από την εκτέλεση Ελλήνων χωρικών στο Κοντομαρί στην Κάνδανο. Ανάμεσά τους κι ένας λεβέντης Κρητικός γέροντας. Αν την βρείτε προσέξτε το βλέμμα του στον Γερμανό στρατιώτη που τον σπρώχνει προς το σημείο εκτέλεσης.

Και μια τελευταία αναφορά ως χρέος.
Θυμάμαι, πριν πολλά χρόνια, μαθητής Δημοτικού, με το σχολείο, σε κάθε επέτειο 28ης Οκτωβρίου, όπως και τώρα, συγκεντρωνόμασταν το πρωί στις 11 στο Ηρώον στο Λιτόχωρο για την κατάθεση στεφάνων και τις ομιλίες. Πιο πίσω από τους επισήμους και τους μαθητές σε κείνο το ψηλό σημείο του Πάρκου στέκονταν συνήθως αρκετοί αφανείς απλοί Λιτοχωρίτες 50άρηδες τότε. Ήταν η παρέα του παππού μου. Τους ήξερα έναν- έναν. Στεκόταν σε κάθε γιορτή πίσω, κάτω από τα δέντρα σιωπηλοί – αθέατοι, με σεβασμό, σε στάση προσοχής. Ήταν αυτοί οι πρωταγωνιστές του πολέμου του 40 και της αντίστασης. Δεν έψαλαν το εθνικό ύμνο. Δεν άντεχαν. Ίσως γιατί αυτοί οι ίδιοι ήταν ο εθνικός μας ύμνος. Μόνο όταν άκουγαν τον κρότο από τις βολές των όπλων του τιμητικού αγήματος, δάκρυζαν. Ποτέ κανένας τους δεν είχε μιλήσει σε κάποια εκδήλωση.
Ήταν όλοι του Δημοτικού. Δεν είχαν συνειδητοποιήσει τι είχαν κάνει. Κι όμως, αυτοί κράτησαν το μέτωπο το ‘40 κι έφτασαν ως την Κορυτσά, αυτοί άντεξαν στο Ρούπελ κι έσωσαν την τιμή των όπλων, κι αυτοί έκαναν τη ζωή των Γερμανών δύσκολη στην Κατοχή.
Αυτούς τιμούμε σήμερα.

Άτυπο συμβούλιο
Με το πέρας της τελετής ο κ. Φαργκάνης πλαισιωμένος από τα διοικητικά μέλη του Σ.Ε.Α.Ν.Π. τους Δημήτριο Πόδα-αντιπρόεδρο, Νικόλαο Γάκη-δημοσίων σχέσεων και Βιργίλιο Κομνηνό-μέλος, πραγματοποίησαν άτυπο συμβούλιο στο οποίο πέρα της ανταλλαγής απόψεων, σκιαγράφησαν τις επόμενες δράσεις του Συνδέσμου.