Η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο το πόση «πράσινη» ενέργεια θα παράγεται. Αφορά και ποιος θα την παράγει, ποιος θα συμμετέχει και ποιος θα καρπώνεται τα οφέλη της.
Αυτή είναι η ουσία των Ενεργειακών Κοινοτήτων: πολίτες, τοπικές κοινωνίες και Αυτοδιοίκηση να μπορούν να συμμετέχουν στην παραγωγή και στα οφέλη της καθαρής ενέργειας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν ήδη περισσότερες από 8.000 ενεργειακές κοινότητες, ενώ χώρες όπως η Γερμανία διαθέτουν μακρά παράδοση ενεργειακών συνεταιρισμών με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες-μέλη.
Στην Ελλάδα, οι Ενεργειακές Κοινότητες θεσμοθετήθηκαν ήδη από το 2018, συνδέοντας την ανάπτυξη των ΑΠΕ με την τοπικότητα, την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία και την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Στον πυρήνα αυτής της αντίληψης βρίσκεται η ενεργειακή δημοκρατία: η συμμετοχή πολιτών, νοικοκυριών, αγροτών, μικρών επιχειρήσεων και τοπικών φορέων στην πράσινη μετάβαση και στα οφέλη της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δημιουργία Ενεργειακής Κοινότητας στον Δήμο Κατερίνης είναι μια θετική πρωτοβουλία. Πολύ περισσότερο όταν παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2025, ως ένα φιλόδοξο σχέδιο ενεργειακής αυτονομίας, με εξοικονόμηση εκατομμυρίων ευρώ ετησίως και στήριξη περισσότερων από 400 ευάλωτων οικογενειών.
Υπάρχει όμως μια εξέλιξη που απαιτεί απαντήσεις.
Η Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών Κατερίνης συστάθηκε τον Απρίλιο του 2026 με κεφάλαιο 50.000 ευρώ. Μόλις τέσσερις μήνες αργότερα, στις 27 Αυγούστου, διαγράφηκε αυτεπάγγελτα από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. του Επιμελητηρίου Πιερίας, επειδή δεν κατατέθηκε το πρακτικό πιστοποίησης του αρχικού κεφαλαίου.
Η εξέλιξη είναι πρόσφατη και δεν δικαιολογεί βιαστικά συμπεράσματα. Δικαιολογεί όμως εύλογα ερωτήματα: Έχει καταβληθεί το αρχικό κεφάλαιο; Γιατί δεν ολοκληρώθηκε η πιστοποίησή του; Έχει κινηθεί διαδικασία αποκατάστασης της εγγραφής; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα το εξαγγελθέν ενεργειακό σχέδιο;
Και ένα ακόμη ερώτημα είναι εξίσου σημαντικό. Η Κοινότητα ιδρύθηκε από τον Δήμο, τη ΔΕΥΑΚ και την ΠΟΛΙΣ Α.Ε., ενώ το καταστατικό της επιτρέπει την είσοδο νέων φυσικών και νομικών προσώπων. Υπάρχει σχεδιασμός για πραγματική συμμετοχή των πολιτών;
Γιατί «Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών» δεν πρέπει να σημαίνει μόνο ενέργεια για τους πολίτες. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι μπορεί να σημαίνει και ενέργεια με τους πολίτες.
Η Ενεργειακή Κοινότητα Κατερίνης πρέπει να προχωρήσει και να πετύχει. Με διαφάνεια, διοικητική επάρκεια, συμμετοχή των πολιτών και μετρήσιμο κοινωνικό όφελος.
Τα βήματα κάπου πρέπει να οδηγούν. Σήμερα, μετά την αυτεπάγγελτη διαγραφή της Ενεργειακής Κοινότητας, το πολυδιαφημισμένο «ιστορικό βήμα» του Δήμου Κατερίνης παραμένει μετέωρο.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει γρήγορα συνέχεια και αποτέλεσμα: πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας για τον Δήμο και τους πολίτες — και όχι σπατάλη επικοινωνίας.
Σημέλα Ελευθεριάδου
Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος, MSc, M.P.A.
Μέλος της δημοτικής παράταξης «Υπέρβαση»
